Telefonla Sipariş Verin Whatsapp hattımız

Zeytinyağı ve Sağlığa Faydaları

zeytinyagi ve sagliga faydalari
16 Şubat 2020 0 Comments

Zeytinyağı, içeriğindeki faydalı yağ asitleri ve biyoaktif bileşenlerle tam bir şifa kaynağıdır. Türkiye dünyanın en büyük zeytinyağı üreticilerinden biri olması yönüyle oldukça şanslı bir ülke. Marmara Bölgesi’nden Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada yüksek kalitede zeytin yetiştiriciliği yapılıyor. Türkiye’de tescilli 90 adet zeytin çeşidi olduğu biliniyor ve bunlardan zeytinyağı üretimi için kullanılan çeşitlerin başında Memecik, Ayvalık, Edremit yağlık, Kilis yağlık, Nizip Yağlık, Kalambezi, Saurani, Çelebi, Çekişte, Sarı Haşebi, Gemlik ve Erkence geliyor. Her yörenin zeytin ve zeytinyağının kendi karakteristik aroma, tat, renk özelliklerini taşımasının yanında tarım uygulamaları, üretim yöntemi, depolama gibi etkenler de zeytinyağının kalitesi üzerinde önemli derecede etkilidir.

Zeytinyağının sağlığa faydaları saymakla bitmiyor. Yapılan pek çok bilimsel çalışma yeterli miktarda zeytinyağı tüketiminin kalp krizi riskini azalttığını, kalp ve damar sağlığını olumlu yönde etkilediğini, hipertansiyona karşı etkili bir koruyucu olduğunu gösteriyor. Ayrıca kanda kötü kolesterol olarak da bilinen LDL kolesterol seviyesinin düşürülmesinde, glikoz seviyesinin dengelenmesinde ve tip2 diyabetin önlenmesinde de etkili olduğu biliniyor. Yapılan bir çalışma sonuçlarına göre düzenli ve yeterli seviyede zeytinyağı tüketiminin kadınlarda kemik yoğunluğunu olumlu yönde etkilediğini gösteriyor. Tüm bunların yanında zeytinyağını insan sağlığı için bu kadar önemli yapan etkilerinin başında kansere karşı koruyucu etkisi geliyor. Yapılan çalışmalar diyette zeytinyağına yer vermenin meme kanseri, kolon kanseri ve prostat kanseri başta olmak üzere pek çok kanser çeşidinden korunmada önemli derecede etkili olduğunu gösteriyor.

Zeytinyağının insan sağlığı üzerindeki olumlu etkilerinin altında ise bileşimindeki faydalı yağ asitleri, fenolik bileşikler ve vitaminler yatıyor. Zeytinyağı, omega-9 yağ asidi olan oleik asidin temel kaynağıdır. %75 oranında içerdiği oleik asidin yanında linoleik asit (%10,4) ve palmitik asit (%9,9) de içerir. Oleik asit, insan vücudunda üretilemeyen, beslenme yoluyla alınması zorunlu olan temel yağ asitlerindendir. Oleik asit üzerinde yapılan çalışmalar, zeytinyağı tüketimiyle elde edilen olumlu sağlık etkilerinin zeytinyağının içeriğindeki oleik asit ile doğrudan ilişkili olduğunu gösteriyor. Bunun yanında, fenolik bileşikler, Squalen, tokoferol, β-karoten, K vitamini gibi minör bileşenler de zeytinyağının faydalı bir gıda olma özelliğini pekiştiriyor. Fenolik bileşikler ve tokoferoller doğal antioksidan maddelerdir. Beslenme yoluyla aldığımız antioksidan maddelerin vücutta serbest radikallerin sebep olabileceği oksidasyon reaksiyonlarını önleyerek kanser riskini azaltır. Oleik asidin oksidasyona karşı oldukça dayanıklı olmasının yanında, antioksidanların aktivitesini artırıcı özellik gösterdiği de bildiriliyor. Ayrıca zeytinyağının tek başına tüketimindense farklı gıdalarla birlikte tüketilmesi bu gıdaların biyoyararlılığını da artırıyor.

Sağlık otoriteleri, zeytinyağının sağlık üzerindeki olumlu etkilerinden faydalanabilmek için günde ortalama 20-40 g zeytinyağı tüketilmesini öneriyor. Bu miktarı günde 2-3 çorba kaşığı zeytinyağını doğrudan veya öğünlerinizle birleştirerek almanız mümkün. Ayrıca günlük diyette doymuş yağlar yerine doymamış yağları tercih etmenin birçok sağlık problemiyle karşılaşma riskini azaltacağı belirtiliyor. Zeytinyağı tekli ve çoklu doymamış yağ (MUFA ve PUFA) içeriğiyle sağlıklı bir diyetin olmazsa olmazları arasında kendine yer buluyor.

 

Kaynaklar

Bayram, B., Özçelik, B., 2012. Zeytinyağının Biyoaktif Bileşenleri ve Sağlık Üzerine Yararları. Akademik Gıda 10(1) (2012) 77-84.

Foscolou,A., Critselis, E., Panagiotakos, D., 2018. Olive oil consumption and human health: A narrative review. Maturitas. 2018 Dec;118:60-66. doi: 10.1016/j.maturitas.2018.10.013. Epub 2018 Oct 26.

Gunnars,K.,2019. Why Extra Virgin Olive Oil Is the Healthiest Fat on Earth. https://www.healthline.com/nutrition/extra-virgin-olive-oil’den

Kutlu, E., Şen, F., 2011. Farklı Hasat Zamanlarının Gemlik Zeytin (Olea europea L.) Çeşidinde Meyve ve Zeytinyağı Kalitesine Etkileri. Ege Üniv. Ziraat Fak. Dergisi 48 (2): 85-93.

Nocella, C., Cammisotto, V., Fianchini, L., D’Amico, A., Novo, M., Castellani, V., Stefanini, L., Violi, F., Carnevale, R. 2018. Extra Virgin Olive Oil and Cardiovascular Diseases: Benefits for Human Health. Endocr Metab Immune Disord Drug Targets. 2018;18(1):4-13.

Sobel, A., 2019. Does Drinking Olive Oil Have Any Benefits? https://www.healthline.com/nutrition/drinking-olive-oil’den alıntı.

Şahin,K., Yorulmaz,A., Tekin,A. 2008. Zeytinyağı Sterolleri. I.Ulusal Zeytin Öğrenci Kongresi, Balıkesir.

Yorum yazın

Mail adresiniz yayınlanmayacaktır.